01
Wed, May

ཕྱི་ལོ་༢༠༢༣ ཟླ་༡༡ ཚེས ༡༠ ཉིན། བཞུགས་སྒར་རྡ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཚོགས་འདུའི་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པར།

བཙན་བྱོལ་གྱི་གསར་འགྱུར།
ཡིག་གཟུགས་སྒྲིག་ཆས།

ཕྱི་ལོ་༢༠༢༣ ཟླ་༡༡ ཚེས ༡༠ ཉིན། བཞུགས་སྒར་རྡ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། ཉིན་ལྔ་ཚོགས་པའི་བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཚོགས་འདུའི་ཚོགས་བཅར་རྒན་གཞོན་དར་གསུམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་བཞུགས་མོལ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ཞེས་པ་ཞིག་སྤེལ་སོང་བ་དང་། བསྒྲགས་གཏམ་དེ་ཡིས་༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་མཆོག་གི་བར་བརྒལ་གྱི་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སིམ་འཛུལ་དང་གཡོ་ཇུས་ལ་གདོང་ལེན་གྱི་གྲ་སྒྲིག་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་པས། སྐབས་དེར་ནུས་པ་ལྡན་པའི་སྐུ་ཚབ་ཅིག་ངེས་པར་དུ་བསྐོ་བཞག་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་འཚོལ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་འབོད་སྐུལ་ཞུས་སོང་།

དེ་ཡང་། གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་ཞོགས་པ་ཆུ་ཚོད་༨།༣༠ ཐོག བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཚོགས་འད་ཐེངས་བཞི་པའི་ཚོགས་བཅར་ཡོངས་ལ་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་མཇལ་ཁ་གནང་ཡོད་པ་དང་། མཇལ་ཁ་ཚར་རྗེས་བོད་ཀྱི་མདུན་ལམ་ཚོགས་འདུའི་སྐུ་ཚབ་ཁག་ཅིག་གིས་ཉིན་ལྔ་བཞུགས་མོལ་ཚོགས་འདུ་ཚོགས་རྗེས་ཀྱི་བསྒྲགས་གཏམ་ཞིག་གསར་འགོད་གསལ་བསྒྲགས་གནང་སོང་།

བསྒྲགས་གཏམ་དེ་བཀྲ་ཤིས་ལམ་བཟང་ལགས་དང་བསྟན་འཛིན་བཤེས་གཉེན་ལགས་གཉིས་ཀྱིས་ཀློག་གནང་སོང་། བསྒྲགས་གཏམ་དེའི་ནང་དུ། ལྷན་ཚོགས་ཐོག་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་གྲོས་བསྡུར་སྦྱང་བཤད་ལྷུག་པོ་གནང་བ་བརྒྱུད། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་ཀྱི་གནས་བབ་དང་། ད་ལྟའི་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ངོས་འཛིན་བྱུང་ཡོད་པ་ནི། ༡༽ བོད་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པའི་ཨེ་ཤེ་ཡའི་སྟོབས་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་མང་པོར་བར་གནས་སུ་བསྡད་དེ་ཁེར་རྐྱང་དུ་རང་བཙན་གཙང་མར་རྒྱུན་གནས་ཐུབ་ཐབས་བྱས་ཡོད། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ནང་རྒྱ་གར་དབྱིན་གཞུང་དང་མན་ཇུ་གཉིས་ཀྱིས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་དང་། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་སྤེལ་ཐབས་བྱས་ཡོད་ཀྱང་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་ཐུབ་མེད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་བར་གནས་སུ་བསྡད་དེ་སྔར་རྒྱུན་བཞིན་གླིང་ཆེན་ཨེ་ཤེ་ཡའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་གནས་དང་། ཁོར་ཡུག་གི་རྟེན་གཞིར་གྱུར་བའི་ཆུ་བོ་ཁག་གི་འབྱུང་ཁུངས་ཏེ་འཛམ་གླིང་གི་ཡངས་རྩེར་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་ཞེས་ཞི་བདེའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་གནས་ཡོད།

༢༽ སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ལ་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་བྱེད་སྐབས་བོད་དམག་ལ་ཕམ་ཉེས་བྱུང་སྟེ་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཞིང་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན་ཡོད་པའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་རྒྱུན་འཛིན་གནང་བ་དང་། མ་འོངས་སྔོན་གཟིགས་དང་མཁྱེན་རྒྱ་ཡངས་པའི་འཆར་འགོད་དང་ལམ་སྟོན་འོག བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་དེ་བཞིན་རང་དབང་མང་གཙོའི་ལམ་དུ་སྣེ་ཁྲིད་མཛད་པ་དང་། ཨེ་ཤེ་ཡ་ནང་མའི་(Inner Asia)བོད་འདི་ཞི་བདེ་དང་། རང་དབང་། མང་གཙོ་ལྡན་པའི་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་རྨི་ལམ་གསར་གཏོད་མཛད་ཡོད། དེ་བཞིན་༧གོང་ས་མཆོག་གིས་དབུ་ཁྲིད་པའི་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཚོས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་བོད་དོན་གོ་རྟོགས་དང་རྩ་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འགན་ཁུར་ལས་དོན་རྒྱུན་ཁྱོངས་གནང་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་གནའ་དེང་གི་ཤེས་ཡོན་ལྡན་པའི་མི་རབས་གསར་པའི་དཔུང་ཚོགས་ཤིག་གསོ་སྐྱོང་གནང་ཡོད་པ་འདིས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པར་རེ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་སྦྱིན་ཡོད།

༣༽ བོད་ནང་སྤྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་འགལ་དང་བཙན་འཛུལ་གྱིས་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་འཆར་གཞི་དང་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་། རིག་གཞུང་། སྣོད་བཅུད་སོགས་ལ་གཏོར་བརླག་ཚབས་ཆེན་བཏང་དང་གཏོང་མུས་ཡིན་པ་དང་། བོད་མིའི་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལའང་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་དང་གཏོང་མུས་སུ་ཡོད། ད་ལྟའི་ཞི་ཅིང་ཕིན་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་པའི་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་ཕྲུག་ས་ཡ་གཅིག་ལྷག་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་བཅའ་སྡོད་སློབ་གྲྭར་བཙན་འཇུག་བྱས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་སྦྱོང་སྤྱོད་སྤེལ་གསུམ་ལ་དམ་དྲག་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེན་བྱེད་བཞིན་པ་འདིས་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང་རིག་གཞུང་། བོད་མིའི་ངོ་བོ་བཅས་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུའི་སྲིད་ཇུས་ལ་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ནུས་ཤུགས་འདོན་བཞིན་ཡོད།

གཞན་ཡང་ལྷན་ཚོགས་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཚོགས་བཅར་བ་ཡོངས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་ལ་སེམས་འཚབ་ཆེན་པོས་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག་གི་ཐོག་འབོད་སྐུལ་དང་ནན་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ནི། ༡༽ སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནི་བོད་ཀྱི་ལྷ་སྐལ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་བོད་མི་རྣམས་ནི་གང་གི་གདུལ་བྱ་ཡིན་པ་དང་། ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་བར་དུ་༸གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་མིའི་དབར་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་རྒྱུན་གནས་ཡོང་དགོས་རྒྱུར་ངོས་འཛིན་གཅིག་གྱུར་ཐོག་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་ངེས་པར་དུ་ཕེབས་དགོས་པ་དང་། ༢༽ ༧སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་མཆོག་གི་བར་བརྒལ་གྱི་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་སིམ་འཛུལ་དང་གཡོ་ཇུས་ལ་གདོང་ལེན་གྱི་གྲ་སྒྲིག་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་ཡིན་པས། སྐབས་དེར་ནུས་པ་ལྡན་པའི་སྐུ་ཚབ་ཅིག་ངེས་པར་དུ་བསྐོ་བཞག་ཐུབ་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་འཚོལ་དགོས་པའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

༣༽ བོད་དང་བོད་མིའི་ཐུན་མོང་གི་དམིགས་ཡུལ་དང་མདུན་ལམ་དེའི་ཆེད་དུ་འཆམ་མཐུན་གྱི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་དང་། ནུས་ལྡན་གྱི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཡོད་དགོས་པས། བསམ་ཚུལ་དང་། ལངས་ཕྱོགས། ལས་ཕྱོགས་སོགས་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཆམ་མཐུན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་སྣ་མང་གི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་འཐབ་རྩོད་བྱ་མཁན་གྱི་མི་རབས་ཤིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བསྐྲུན་ཐུབ་རྒྱུར་ངེད་ཚོགས་བཅར་བ་ཡོངས་ཀྱིས་མ་སྐུལ་དང་བླངས་ངང་དམ་བཅའ་འབུལ་རྒྱུ་དང་། ཤ་རུས་གདུང་རྒྱུད་གཅིག་ལས་མཆེད་པའི་བོད་མི་ཡོངས་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ནན་ཏན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

༤༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་བོད་དོན་གོ་རྟོགས་གོང་སྤེལ་དང་གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་ཡོང་སླད་ང་ཚོས་ངེས་པར་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཞིབ་ཚགས་པོས་དབྱེ་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་གོ་སྐབས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ལེན་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

༥༽ གཞིས་བྱེས་བོད་མིའི་དབར་གྱི་ཡིད་ཆེས་དང་བརྩེ་བ་ནི་ནམ་ཡང་བསུབ་ཐབས་མེད་པའི་འགྱུར་མེད་རྟག་བརྟན་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཡོད་ཀྱང་། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གོང་འོག་བར་གསུམ་ཚང་མས་གཞིས་བཞུགས་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་དང་བདེ་སྡུག་ལ་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་ནང་ཁུལ་བསམ་ཤེས་དང་གུ་ཡངས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་དགོས་པ་མ་ཟད། ང་ཚོའི་ཐུན་མོང་གི་དགྲ་བོར་ངོས་འཛིན་གཅིག་གྱུར་ཐོག་གཞིས་བཞུགས་བོད་མི་ཚོ་ཡིད་ཆད་དང་བློ་ཕམ་མ་ཡོང་བ་བྱ་དགོས།

༦༽ རྒྱ་གར་དང་། ཨ་རི། ཡོ་རོབ་སོགས་གཙོས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་སྔར་ལྷག་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་དུས་ནས་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གླེང་སློང་གིས་ནུས་པ་ལྡན་པའི་གྲོས་འཆར་གཏན་འབེབས་ཡོང་རྒྱུར་གཞུང་སྒེར་ཁག་དང་ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གནས་བཞུགས་གཞོན་སྐྱེས་དང་ཤེས་ལྡན་པ་ཚོས་འགན་ཁུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱག་དགོས།

༧༽ ང་ཚོས་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་མ་སེལ་བར་དུ་རྒྱ་དམར་གཞུང་གི་བཙན་འཛུལ་དང་དབང་བསྒྱུར་ལ་ངོ་རྒོལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱ་རྒྱུ་མ་ཟད། རྒྱ་དམར་གྱི་དབང་བསྒྱུར་དང་བཙན་གནོན་འོག་དཀའ་ངལ་མྱོང་བཞིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་དང་། ནང་སོག ཧོང་ཀོང་། དེ་བཞིན་ཐེ་ཝན་སོགས་ཀྱི་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་པ་དང་ལྷན་དུ་ནུས་པ་མཉམ་སྤུངས་ཀྱིས་ལས་འགུལ་གང་མང་སྤེལ་དགོས། ཞེས་བཀོད་འདུག

གསར་འགོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོ་ཚོར་༸གོང་ས་མཆོག་གིས་མཇལ་ཁ་གནང་སྐབས་སྐུ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གསུངས་ཡོད་པའི་སྐོར་ལ་དྲི་བ་འདྲི་སྐབས། བཀྲ་ཤིས་ལམ་བཟང་ལགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོན། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་མདུན་ལམ་འཚོལ་ཞིབ་ཀྱི་ཚོགས་བཅར་བ་རྣམས་ཡིན་ན་རེད་ང་ཚོ་ཚང་མར་༸གོང་ས་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་སེམས་འཚབ་ཡོད་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་དེའི་སྐོར་ཡར་ཞུས་བྱས་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་སྐོར་བྲེལ་བ་མེད་ད་དུང་ཉུང་མཐར་ཡང་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་འཚོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་རིང་རྒྱ་ནག་གི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་འགྲོ་ཡི་རེད་ཅེས་གསུངས་སོང་།

གཞན་ཡང་། ཁོང་གིས་བསྒྲགས་གཏམ་ནང་དོན་རྣམས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་དོ་སྣང་དང་གླེང་སློང་ཡོང་བའི་རེ་བ་ཡོད་ཅེས་དང་། འདི་ཚོ་བོད་སྤྱི་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་མ་གཏོགས་གནོད་པ་ཡོང་གི་མ་རེད་བསམས་ཀྱི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་སོང་། དམིགས་བསལ་དོན་ཚན་གསུམ་པ་བོད་དང་བོད་མིའི་ཐུན་མོང་གི་དམིགས་ཡུལ་ནི་བོད་མི་མང་ལ་བདེ་སྐྱིད་དང་རང་དབང་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་རེད། དེར་བརྟེན། ང་ཚོ་ནང་ཁུལ་འཆམ་མཐུན་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་ནུས་པ་ལྡན་པའི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་སྐྲུན་ཆེད་བསམ་བློ་མི་འདྲ་བ་དང་། ལངས་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཕན་ཚུལ་ལ་གུས་བརྩི་དང་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་འཆམ་མཐུན་གྱི་སྟོབས་ཤུགས་དང་སྣ་མང་གི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་འཐབ་རྩོད་བྱ་མཁན་གྱི་མི་རབས་ཤིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཤིག་བསྐྲུན་ཐུབ་ན་བོད་པའི་འཐབ་རྩོད་དང་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པར་ཕན་པ་མ་ཟད། ང་ཚོ་ནང་ཁུལ་འཆམ་མཐུན་ཡོང་ན་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཐུགས་མཉེས་པོ་ཡོང་གི་རེད་ལ་ཁོང་སྐུ་ཚེ་རིང་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་བརྗོད་སོང་།

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ།