14
Sat, Mar
5 རྩོམ་གསར།

བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་གསུམ་བཅུ་དུས་དྲན་ཐེངས་༦༧ དང་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཉིན་མོ་གཞུང་འབྲེལ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་སོང་།

ཕྱི་ལོ་༢༠༢༦ ཟླ་༣ ཚེས་༡༠ ཉིན། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་སར། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་གསུམ་བཅུ་དུས་དྲན་ཐེངས་༦༧ དང་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་སོང་། པར། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་ཀྱི་ཆ་འཕྲིན།

བཙན་བྱོལ།
གཟུགས་དབྱིབས།
  • ཆུང་ཙམ། ཆུང་བ། འབྲིང་བ། ཆེ་བ། ཆེ་ཙམ།
  • སྤྱི་སྒྲོམ ནག་གཟུགས། ཆེ་གཟུགས། ཀེ་གཟུགས། དུས་གཟུགས།

ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༦ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་སའི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་གསུམ་བཅུ་དུས་དྲན་ཐེངས་༦༧ དང་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཉིན་མོ་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་མཛད་སྒོ་ཤིག་ཚོགས་སོང་། སྐབས་དེར། བཀའ་ཤག་དང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་བློས་གཏོང་གནང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་གུས་འདུད་དང་། ད་ལྟའང་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་འོག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་འཛིན་གྱི་སེམས་ཤུགས་རི་རབ་བཞིན་བརྟན་པའི་གཞིས་བཞུགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཞུས་སོང་།

དེ་ཡང་། གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༩།༣༠ ཐོག བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་སའི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གོ་སྒྲིག་འོག བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་གསུམ་བཅུ་དུས་དྲན་ཐེངས་༦༧ དང་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་ཉིན་མོ་གཞུང་འབྲེལ་གྱིས་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་མཛད་སྒོ་ཤིག་ཚོགས་སོང་། མཛད་སྒོའི་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ནི། ཇར་མན་ནིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་མི་ཁིལ་བྷི་རན་(Michael Brand)་དང་། དམིགས་བསམ་སྐུ་མགྲོན་རྣམས་ནི་ཅིག་སྤྱི་འཐུས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་ཚོགས་གཞོན་ཇི་རི་ཨོ་བྷེ་ཧྥལ་ཛི་(Jiri Oberfalzer)་དང་ཡུ་རོབ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་འཛིན་ཟུར་པ་ཧན་སུ་གྷར་པོ་ཊེ་རིན་(Prof. Dr. Hans-Gert-Pottering)། གཞན་རྒྱལ་ཁབ་གི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་དམིགས་བསལ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་བཅར་བ་བཅས་རེད་འདུག བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པ་དང་དྷ་ས་ཁུལ་གྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང་རྣམས་མཉམ་ཞུགས་གནང་སོང་།

ཐོག་མར། སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་སྒྲེང་འཛུགས་གནང་སྐབས། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་རྔ་རོལ་དང་བཅས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བླངས་སོང་། དེ་ནས་བོད་དང་བོད་མིའི་རྩ་དོན་ཆེད་གཅེས་པའི་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པ་བློས་གཏོང་གནང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ཕོ་མོ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་། མྱ་ངན་གུས་འདུད་སླད་ངག་བཅད་སྐར་མ་གཅིག་རིང་ཞུས་སོང་།

དེའི་རྗེས། བོད་ཀྱི་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་རྔ་རོལ་དང་བཅས་གསུམ་བཅུའི་དྲན་གླུ་བླངས་རྗེས། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་གནང་བའི་བོད་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལོ་རྒྱུས་དང་དེའི་ཐབས་བྱུས་ཀྱི་དོན་ཆེན་ལོ་ཚིགས་རིམ་བྱུང་བཞིན་སྟར་ལ་རྒྱུས་པའི་གཏམ་བྱུ་རུའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་པའི་ཕྱག་དེབ་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ནས་དབུ་འབྱེད་གནང་སོང་།

དེ་ནས་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་གནང་དོན། དེ་རིང་ནི་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་རྒྱ་ནག་དམར་པོའི་བཙན་འཛུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ཕྱྭར་བསྡོ་བའི་སྦྱོར་ངན་འགོག་ཆེད། ཆོལ་གསུམ་བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ཀྱིས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བྱས་ཏེ་མི་ལོ་ ༦༧ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོ་ཡིན་པས། བཀའ་ཤག་གིས་བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་བློས་གཏོང་གནང་བའི་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་གུས་འདུད་དང་། ད་ལྟའང་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་འོག་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་འཛིན་གྱི་སེམས་ཤུགས་རི་རབ་བཞིན་བརྟན་པའི་གཞིས་བཞུགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ལ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བོད་འདི་གནའ་སྔ་མོ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་མིན་པར། རྒྱ་གུང་ཁྲན་གྱིས་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་རྒྱ་ནག་གི་ནང་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་མ་ཡིན་པར། ཐག་ཆོད་མེད་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་པ་ཨ་རི་གཞུང་གིས་གཏན་འབེབས་གསལ་བསྒྲགས་གནང་བའི་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་ལ་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་གིས་གསལ་འདོན་གནང་ཡོད་པ་དང་། ༸རྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལམ་སྲོལ་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བཟང་སྤྱོད་ཡལ་བར་དོར་ཏེ། ཆ་རྐྱེན་གསུམ་ཧམ་སྒྲོག་བྱས་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནས་ཁྲིམས་ཡིག་དང་། གྲོས་ཆོད། བསྒྲགས་གཏམ་སོགས་ ༡༣༤ ཙམ་སྤེལ་ཏེ། ངོས་ལེན་མེད་པའི་ལངས་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་གནང་ཡོད་ནའང་། རྒྱ་གཞུང་གིས་མུ་མཐུད་སོ་སོའི་ངན་ཇུས་དེ་རྒྱ་ནག་ནང་དང་བོད་ནང་དྲིལ་བསྒྲགས་དང་། ལས་འགུལ་འདྲ་མིན་སྤེལ་བཞིན་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གཞུང་གིས་བསྐོ་འཛུགས་བྱས་པའི་པཎ་ཆེན་རྒྱལ་མཚན་ནོར་བུ་དང་བླ་གྲྭ་རེ་ཟུང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་ཏེ་ཚོགས་འདུ་དང་གཏམ་བཤད་ཀྱི་འཁྲབ་སྟོན་འདྲ་མིན་ཐོན་བཞིན་པ་དེ་རིགས་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་པའི་གནས་སྐབས་གང་དུའང་སུ་གང་གིས་ངོས་ལེན་མེད་ངེས་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་སོང་།

དེ་ནས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག་གིས་བོད་མིའི་རང་དབང་སྒེར་ལངས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ ༦༧ པའི་ཐོག་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་དོན། བོད་རྒྱལ་ཁབ་འདི་སྲིད་པ་ཆགས་པ་ནས་རིམ་པས་ཆབ་སྲིད་དང་། འཛིན་སྐྱོང། ཁྲིམས་ལུགས་བཅས་པ་བོད་མི་རང་གིས་དོ་དམ་སྟངས་འཛིན་བྱས་པ་ལས། གཞན་གྱི་དབང་འོག་ཏུ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་རང་དབང་རང་བཙན་ལྡན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང། དེང་རབས་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་དང་མཐུན་ལ། དེང་སང་རང་བཙན་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ལས་ལྷག་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༩ ལོར་རྒྱ་དམར་གཞུང་གིས་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་བྱེད་འགོ་བཙུགས་ཤིང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ཆོལ་གསུམ་བོད་མི་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར། མ་གྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱིས་བཙན་འཛུལ་བ་རྒྱ་དམར་གྱི་སྲིད་བྱུས་དང་དྲག་དཔུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་ཆེན་མོ་ཞིག་བྱས་ཏེ་དེ་རིང་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ ༦༧ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བའི་ཉིན་མོ་དེ་ནི་བོད་མི་ཡིན་ནོ་ཅོག་གིས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པའི་དུས་ཚིགས་གལ་ཆེན་ཞིག་དང་། བོད་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པ་བློས་གཏོང་གནང་མཁན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོའི་རྗེས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོ་ཞིག་ཀྱང་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་སྟབས། ད་བར་བོད་རྒྱལ་ཁབ་མི་རིགས་རང་དབང་དང་བཅས་པའི་དོན་དུ་རྩ་ཆེའི་ལུས་སྲོག་ལོངས་སྤྱོད་བློས་གཏོང་གནང་མཁན་རྣམས་དང་། ད་ལྟའང་རྒྱ་དམར་གཞུང་གི་ཁྲིམས་གཅོད་ཀྱིས་མིང་འདོགས་སྣ་ཚོགས་འོག་དཀའ་སྡུག་ཚད་མེད་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔའ་མཛངས་སྙིང་སྟོབས་དང་། རྒྱལ་གཅེས་ལྷག་བསམ་བཅས་པར་བསྔགས་བརྗོད་དང་སྦྲགས་འདས་གསོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བརྣག་པའི་འདོད་དོན་རང་ཡུལ་རང་དབང་སླར་གསོའི་རྒྱལ་ཁ་མྱུར་དུ་འཐོབ་ཅིང་། འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་གཏན་དུ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སྨོན་འདུན་ཤུགས་དྲག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

རྒྱ་དམར་གཞུང་ནས་བོད་བཙན་བཟུང་གིས་དབང་བསྒྱུར་བྱས་རིང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བདག་དབང་ལ་འཁྱོག་བཤད་དང་། ཐུན་མིན་རིག་གཞུང་ལ་བསྲེ་ལྷད། ཆོས་དད་ཀྱི་རང་དབང་བཙན་འཕྲོག སྣོད་བཅུད་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བཅོམ། འགྲོ་བ་མི་ཡི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྡོག་རོལ། སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་ལ་བཀག་སྡོམ། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་ལ་ཁག་དཀྲི་བྱས་ཏེ་མི་སེར་སྤེལ་བའི་ངན་བྱུས། བོད་རིགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་ཐབས། བོད་མིའི་མངོན་འདོད་ལ་ཁྱད་གསོད་བྱས་པ་སོགས་ལས། དོན་དམ་པ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་པའི་སྲིད་བྱུས་ཡང་དག་པ་ཞིག་ད་བར་ལག་ལེན་དུ་མ་བསྟར་བ་མ་ཟད། དྲག་གནོན་དང་གདུག་རྩུབ་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཁོ་ན་བཟུང་བར་བརྟེན། བོད་ཀྱི་མི་རབས་གསར་རྙིང་བརྗེས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ནས་ངོ་རྒོལ་རིམ་པ་སྤེལ་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༨ ལོར་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ས་བྱི་ཞི་རྒོལ་ཆེན་མོ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༩ ནས་ད་བར་ཤེས་རྟོགས་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་བ་བོད་ནང་བོད་མི་གྲངས་ ༡༥༧ ནས་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་ཀྱིས་རྒྱ་གཞུང་ལ་ཞི་རྒོལ་ལས་འགུལ་སྤེལ་བ་སོགས་ད་བར་མཚམས་ཆད་མྱོང་མེད་ཅིང་། བོད་རིགས་ཀྱི་བློས་གཏོང་འདི་རྣམས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་དབང་འཛིན་པ་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཅེས་སོགས་གསུངས་སོང་།

དེ་ནས་དམིགས་བསལ་སྐུ་མགྲོན་ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཁྱབ་སྤེལ་བསྟི་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་བྷི་རི་ཨན་ཇོ་སེ་ཧྥི་ (Brian Joseph) ལགས་དང་། ཨོསྟྲེ་ལི་ཡ་ནས་ཕེབས་པའི་ལྕམ་ཅེང་ལི་ (Cheng Lei) ལགས། རྒྱ་གར་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་སྡེ་ཚན་ནང་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་འབྲེལ་མཐུད་པ་སྐུ་ཞབས་རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་ཁི་རི་མེ་ལགས། ཨི་ཊ་ལི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྕམ་ཨེ་ལི་སི་པར་མ་ (Alice Parma) ལགས། ཇར་མ་ནི་ས་གནས་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལྕམ་ཝེབ་ཀི་ཝིན་ཊར་ (Dr Weibke Winter) ལགས། ལཱཏ་ཝི་ཡ་གྲོས་ཚོགས་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་དང་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱི་འབྲེལ་ལས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་དྲུང་ཆེ་སྐུ་ཞབས་ཡུ་རི་སི་ཝི་ལིམ་སི་ (Juris Vilams) ལགས། ཅེཀ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་ཡི་རི་ཌུ་སེག་ (Senator Jiri Dusek) ལགས་བཅས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་གསུང་བཤད་གནང་སྟེ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དགོས་པའི་གལ་གནད་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་གསོན་པོ་གནས་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་གཏོང་བའི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་དག་ཐེར་འདོན་དགོས་པ་ནན་བརྗོད་གནང་སོང་།

དེ་ནས་སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཡུ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་ཧན་སེ་གྷར་ཊི་པོ་ཊེ་རིང་ (Prof. Dr. Hans Gert Pottering) མཆོག་གིས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་རྣམས་ལ་འཕྲད་བཞིན་པའི་དྲག་སྤྱོད་དང་རིག་གཞུང་རྩ་གཏོར་བཅས་མང་གཙོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་རྡོག་རོལ་གཏོང་བཞིན་པའི་ཛ་དྲག་གནས་སྟངས་དེའི་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ལངས་ཕྱོགས་བཟུང་དགོས་གལ་ཡིན། ཞེས་སོགས་གསུངས་རྗེས། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཅེཀ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་ཇི་རི་ཨོ་སྦར་ཕལ་ཛར་ (Jiri Oberfalzer) མཆོག་གིས་གསུང་བཤད་གནང་དོན། བོད་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་མིན་ཞེས་དང་། བོད་དེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་བཟུང་མ་བྱས་གོང་ཕྱི་ལོ་༡༩༡༣ ལོར་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་སྤྱི་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད། རྒྱ་ནག་གིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༠ ཙམ་ནས་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གིས་ཟླ་སྒྲིལ་བྱེད་འགོ་བཙུགས་པ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གིས་དམག་ཐབས་ཀྱི་སྟོབས་ནས་ཧམ་ཟས་བྱས་པས་ཁྲིམས་མཐུན་ཞིག་ཏུ་ནམ་ཡང་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་མེད་ཅེས་སོགས་གསུངས་སོང་།

མཐའ་མར། སྐུ་མགྲོན་གཙོ་བོ་ཇར་མ་ནིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་མ་ཧི་ཀལ་བྷི་རེནྜ་ (Mr. Michael Brand) མཆོག་གིས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་ལྷག་རིང་ནས་བཟུང་བོད་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་། བྱམས་སྙིང་རྗེ། དྲང་བདེན་བཅས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དེས་འཛམ་གླིང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་སྤྲད་དང་སྤྲོད་བཞིན་ཡོདཔ་དང་། བོད་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་དེས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་། རིག་གཞུང་། ཆོས་ལུགས་བཅས་ལ་ཆེ་མཐོང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་གནས་ཆོག་པའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པའི་བསླབ་བྱ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་སོགས་གསུངས་སོང་།