བདམས་ཐོན་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་ལས་འཁུར་དམ་འབུལ་ཞུས་སོང་།

དེ་ཡང་། གོང་ཚེས་ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་༩་ཡས་མས་ལ་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་༸རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སོང་། སྐབས་དེར། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་ཡེ་ཤེས་དབང་མོ་མཆོག་དང་། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཁན་པོ་བསོད་ནམས་བསྟན་འཕེལ་མཆོག བདམས་ཐོན་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་བཅས་ནས་སྤྱན་རྒྱ་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་བཞུགས་ཁྲིར་༸ཞབས་སོར་འཁོད་སོང་། 

མཛད་སྒོའི་ཐོག བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པ་དང་། ཨིན་ཡུལ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མིའི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཁི་རི་སི་ལོ་ (Chris Law) ལགས། ངལ་རྩོལ་ཚོགས་པའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་སྐུ་ཞབས་ཀེ་རི་ (Kerry McCarthy) ལགས། ཨིན་ཡུལ་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་ཝེ་ར་ཧོབ་ཧའུས་ (Wera Hobhouse) ལགས། ཨིན་ཡུལ་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཨེ་ལི་ཤི་ཡ་ཀེ་ཨན་སི་ (Alicia Kearns) ལགས། ལ་ཊིན་ཨ་མི་རི་ཀ་ནས་ཅི་ལིའི་གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ལིའུ་སི་ མཱ་ལཱ་ ཝ་ལེན་ཛུ་ལ་ (Luis Mala Valenzuela) ལགས་དང་། ཨེལ་སེལ་ཝེ་ཌོར་ (El Salvador) གྲོས་ཚོགས་འཐུས་མི་ཇོ་སེ་ཕ་རན་སིས་ (Jose Francisc) ལགས། ཨ་རུ་ཎ་ཅལ་ཁུལ་གྱི་གྲོས་ཚོགས་འོག་མའི་འཐུས་མི༌ཏཱ་པིར་ག་ཨོ་ (Shri Tapir Gao) ལགས། རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་གོང་མའི་འཐུས་མི་སུ་ཇིཏ་ཀཱུ་མཱར་ (Sujeet Kumar) ལགས། རྒྱ་གར་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཟུང་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་ཨ་ཏྱ་ནནྡ་ (Atya Nanda) ལགས་བཅས་དང་། དེ་བཞིན་ལྷན་ཁང་ཁག་གི་དྲུང་ཆེ་རྣམ་པ་དང་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད། གཞུང་ཁོངས་མིན་པའི་ཚོགས་པ་ཁག་གི་སྐུ་ཚབ། ཕྱི་ནང་གི་གསར་འགོད་པ། བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་སའི་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་སོགས་ཕེབས་གནང་འདུག

ཐོག་མར། བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་དར་སྒྲེང་འཛུགས་དང་། ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཐོག་དྷ་སྟེང་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་མ་ནས་རྔ་རོལ་དང་བཅས་བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་གནང་རྗེས། རྣམ་གྲྭ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གི་དགེ་འདུན་བཞི་གྲས་ཤིས་བརྗོད་གསུང་འདོན་གནང་སོང་།

དེའི་རྗེས། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་ཡེ་ཤེས་དབང་མོ་མཆོག་གིས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་མཎྡལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས། ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་ཡེ་ཤེས་དབང་མོ་མཆོག་གི་མདུན་ནས་བདམས་ཐོན་སྲིད་སྐྱོང་སྤེན་པ་ཚེ་རིང་མཆོག་གིས་སྲིད་སྐྱོང་གི་ལས་ཁུར་དང་། གསང་རྒྱའི་དམ་བཅའ་རིམ་བཞིན་ཕུལ་སོང་། དེ་ནས་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་ཆེ་བ་མཆོག་གིས་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ལ་རྟེན་འབྱུང་མཇལ་དར་བསྒྲོན་རྗེས་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་དམ་འབུལ་ཡིག་ཆ་དང་། བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་གཙོ་རྣམ་པའི་མཛད་འཁུར་དང་གསང་རྒྱའི་དམ་འབུལ་མ་དེབ་བཅས་སུ་མཚན་རྟགས་བཀོད་གནང་སོང་།

སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་མཎྡལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་རྗེས། ་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྦྲེལ་པོ་དང་། ཆེས་མཐོའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཁང་གི་ཁྲིམས་ཞིབ་པ་གཞན་གཉིས་མཆོག སྐབས་༡༦ པའི་བཀའ་ཤག་གི་བཀའ་ཟུར་རྣམ་པ། རང་དབང་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཁག་གི་འགན་འཛིན། འདེམས་ལྷན་ཚོགས་མི་རྣམ་པ་བཅས་ནས་རིམ་བཞིན་སྐབས་༡༧ པའི་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་མཇལ་དར་ཕུལ་སོང་།

དེ་ནས་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་གིས་སྐབས་༡༧ པའི་སྲིད་སྐྱོང་གི་ལས་ཡུན་གསར་པ་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་དོན། ང་རང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལོའི་སྲིད་སྐྱོང་འོས་མིར་ལངས་སྐབས། སྤྱི་ཚོགས་དུམ་བུར་འགྲོ་གཞིའི་འོས་བསྡུའི་བྱེད་སྒོ་གང་ལའང་ཞུགས་རྒྱུ་མིན་པའི་དམ་བཅའ་བཟུང་བ་ལྟར་ལག་བསྟར་ཞུས་ཡོད་ཐོག །ད་ཐེངས་ཀྱང་འོས་བསྡུའི་དྲིལ་བསྒྲགས་ཀྱི་ལས་འགུལ་གང་ཡང་བརྩམས་མེད་ནའང་། མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཚད་མཐོའི་མང་མོས་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བཅས་ཡང་བསྐྱར་སྲིད་སྐྱོང་དུ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བར་འོས་བསྡུའི་ལས་རིམ་ནང་མཉམ་ཞུགས་གནང་མཁན་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བཀའ་ཤག་སྐབས་ ༡༦ པའི་ལས་རྒྱུན་རིང་། ཆབ་སྲིད་དང་འཛིན་སྐྱོང་། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན་གྱི་ལས་དོན་ཁག་ལ་གྲུབ་འབྲས་གང་དང་གང་ཐོན་པ་རྣམས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ད་བར་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་པའི་ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་དང་། བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་དམ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གཡེལ་མེད་སྡོང་གྲོགས། ཕྱག་སྦྲེལ་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སོ་སོའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འགན་བཞེས་ཐོག་བཀའ་ཤག་གི་ལས་དོན་ཐོག་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས། སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད་རྣམ་པས་ཁུར་འཁྲིའི་བྱེད་སྒོ་ཁག་ལ་རྒྱུན་མར་འགན་ཁུར་ཧུར་བསྐྱེད། ཚོགས་སྡེ་དང་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མཐུན་འགྱུར་རྒྱབ་སྐྱོར་བཅས་པའི་རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད་ལ། སྒོས་སུ་གཞིས་བཞུགས་སྤུན་ཟླ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་དད་གདུང་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཆོད་སེམས་རི་རབ་བཞིན་བརྟན་པར་བཟུང་བ་འདི་ནི་ང་ཚོའི་ལས་ཀ་བྱེད་སྐབས་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད། ཚང་མར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད།

སྐབས་ ༡༧ པའི་བཀའ་ཤག་ནས་ཀྱང་། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་སྙིང་དབུས་སུ་བཅངས་ཏེ། ཁྲིམས་སྒྲིག་གི་རྨང་གཞིའི་སྟེང་སྤྱི་སྙོམས་དྲང་བདེན་དང་། སྲིད་ཇུས་ཀྱི་ལག་བསྟར་བརྒྱུད་ནུས་པ་མཉམ་སྤུངས། ཐུན་མོང་གི་དམིགས་འབེན་ཐོག་གོམ་པ་མདུན་སྤོ་བྱེད་པའི་དམ་བཅའ་རྒྱུན་འཁྱོངས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། བོད་དོན་བདེན་མཐའ་མ་གསལ་བར་དུ་བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་རྒྱུན་གནས་ཡོང་ཐབས་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ། ཆབ་སྲིད་དང་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་དོན་གྱི་བྱེད་སྒོ་ཁག་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན།

ད་ལྟའི་རྒྱ་གཞུང་གི་སྲིད་ཇུས་འཛིན་སྟངས་ལ་བལྟས་ན། སྲིད་དབང་དེ་འདྲ་ཞིག་དང་མཉམ་དུ་གཉིས་མོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་བའི་གོ་ཡུལ་དེ་ཙམ་ཨེ་ཡོད་སྙམ་ནའང་། སྐབས་ ༡༧ པའི་བཀའ་ཤག་གིས་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སྲིད་ཇུས་གཞིར་བཟུང་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་རྒྱུར་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། གྲོས་མོལ། གཉིས་ཕན། རྒྱུན་གནས་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་འཚོལ་སླད། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་མ་སེལ་བར་དུ་བརྟན་པོ་དང་ལྷིང་པོའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་ནག་གཞུང་དང་ལྟག་སྒོའི་འབྲེལ་བ་མུ་མཐུད་ཉར་རྒྱུ་དང་ཆབས་ཅིག་ཏུ། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་དབུ་མའི་ལམ་ལ་གདེང་འཇོག་ཡོང་བའི་ཐབས་ཇུས་སྣ་ཚོགས་མུ་མཐུད་ལག་བསྟར་བྱེད་ངེས་ཡིན།

ཨ་རི་གཞུང་གིས་བོད་དོན་སྲིད་ཇུས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་ཁྲིམས་ཡིག་ ༢༠༢༠ ནང་། བོད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཕྱོགས་ཐད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཐེ་བྱུས་བྱས་ཚེ། ཨ་རི་གཞུང་ནས་དེར་ཉེས་ཆད་གཅོད་རྒྱུ་དང་། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་གནོན་ཤུགས་སྤྲོད་རྒྱུ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད་པ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ལོར་བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བར་སྐུལ་འདེད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ལམ་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་བབ་དང་། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ། བོད་རྒྱའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་བར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་ཕྱོགས་བཅས་པ་གསལ་འདོན་གནང་ཟིན་པ་བཞིན། ང་ཚོས་མུ་མཐུད་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟེང་ྋརྒྱལ་བའི་ཡང་སྲིད་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་བབ་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་སུ་རྒྱ་གཞུང་གི་འཁྱོག་བཤད་ངན་ཇུས་ཐེར་འདོན་དང་དངོས་དོན་འགྲེལ་བརྗོད་བརྒྱུད་རྒྱབ་སྐྱོར་ཐོབ་ཐབས་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད།

ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནད་དོན་ནི། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་ཁྲིམས་ཡིག་གི་རྒྱབ་རྟེན་དང་བཅས། ཕྱོགས་ཡོངས་དང་། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བོད་ནང་བོད་མི་རིགས་རྩ་གཏོར་གྱི་སྲིད་ཇུས་ལག་བསྟར་དང་ཆབས་ཅིག །བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་དང་། བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་ཚོགས་པ་ཁག་ནང་དཀྲོག་གཏམ་དཀྲུགས་ཤིང་གི་བྱེད་ཐབས་སྣ་ཚོགས་སྤྱད་དེ། བོད་དོན་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ཉམས་དམས་སུ་གཏོང་བའི་ངན་ཇུས་མངོན་སུམ་དུ་བཏིང་ཟིན་ཡོད་པས། བོད་དོན་དང་བླངས་ཞུ་གཏུག་ལས་འགུལ་བས་མཚོན་པའི་བོད་མི་དང་བོད་དོན་རྒྱབ་སྐྱོར་བ་བཅས་ནས་རྒྱལ་སྤྱི་དང། རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ནང་”མི་རིགས་རྩ་གཏོར་”(Genocide) དང་ “འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་རྒོལ་བའི་ནག་ཉེས་”(Crime against humanity) ཀྱི་གནད་དོན་དེ་རིགས་ལ་ཁ་གཏད་གདོང་ལེན་བྱེད་སྒོར་རྣམ་དཔྱོད་རྩལ་སྤྲུགས་དང་ནུས་པ་མཉམ་སྤུངས་སྔར་ལྷག་བྱེད་དགོས་ཆགས་ཡོད། ཅེས་སོགས་གསུངས་སོང་།

དེ་ནས་ཡོངས་གླིང་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཕྲུག་ཁག་གཅིག་གིས་ཨེ་མ་ཧོ་དང་། མེས་དབོན་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་བཀྲ་ཤིས་ཞབས་བྲོ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས་རྗེས། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གསུང་ཆོས་ར་བ་ནས་༸རྒྱལ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་གནང་སོང་།

དེ་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་སྐུ་མགྲོན་བརྒྱད་ཡིས་སྲིད་སྐྱོང་མཆོག་ལ་མཚམས་འདྲིའི་གསུང་བཤད་དང་བོད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས། བོད་སློབ་ཁག་གི་སློབ་ཕྲུག་ནས་གཞས་སྣ་འཁྲབ་སྟོན་གནང་རྗེས་མཛད་སྒོ་གྲོལ་སོང་།